Psychologia koloru

Psychologia koloru jest ważnym elementem każdego projektu. Kolorów używamy najczęściej intuicyjnie. Czy jednak słusznie?

Pisząc ebooka na temat projektowania logo, przygotowałam ankietę z pytaniami dotyczącymi problemów, z którymi stykają się osoby, które same chciałyby zaprojektować swoje logo lub inne materiały reklamowe. W ebooku będzie poszerzona sekcja dotycząca tego zagadnienia, zaś tutaj na blogu przedstawię najważniejsze elementy.

Żeby w ogóle rozmawiać o kolorach trzeba odpowiedzieć na pytanie: co to jest kolor. I nie chodzi mi tutaj o zdefiniowanie fizycznego pojęcia (fala elektromagnetyczna itp.) :) zależy mi bardziej na dodefiniowaniu tego słowa.

Jak zapewne wszyscy pamiętają z zajęć fizyki, z doświadczenia z pryzmatem, wszystkie kolory pochodzą od koloru białego. W przyzmacie następuje rozszczepienie światła białego, na skutek czego z drugiej strony uzyskujemy kolorowe tęczowe światło. I są to wszystkie kolory, które człowiek może widzieć. Jest ich… 3. Albo 5. Albo 7. Albo i 12 :) Zależy jak liczyć. Dla naszych potrzeb przyjmijmy, że jest ich nawet 12. To nadal niewiele, prawda? A jednak świat jest taki kolorowy! Mimo że kolorów jest w gruncie rzeczy niewiele, setki tysięcy odcieni tworzą nasz barwny świat.

W mojej ankiecie często pojawiało się pytanie: jakie kolory będą najlepsze do określonej branży?

Nie jest łatwo na to pytanie odpowiedzieć. Ale mam nadzieję, że po przeczytaniu tego tekstu do końca, choć nie podam jednoznacznej odpowiedzi, będzie wam łatwiej wybrać kolory wybrać do waszych prac.

O czym warto pamiętać myśląć o kolorach?

KOLORY CIEPŁE I ZIMNE
Wszyscy znamy podział kolorów na ciepłe i zimne. Żółty należy do ciepłych, a niebieski do zimnych. Czy jednak, aby na pewno? Czy nie istnieje zimny żółty? Albo ciepły niebieski? Kiedy myślimy o słonecznym żółtym widzimy plamę naprawdę ciepłego koloru. Ale jeśli pomyślimy o kolorze cytrynowym? Czy to też jest ciepła barwa?
Wszystkie kolory mają swoje wersje ciepłe i zimne. Żółty, zielony, niebieski. Nawet biały i czarny. Dlatego jeżeli zdecydujemy, że w naszym projekcie dominujące będą kolory ciepłe, to nie musimy rezygnować z żadnego koloru. Trzeba jedynie wybrać odpowiednie ich odcienie.

KONTEKST
Bardzo ważną kwestią, niestety często niedocenianą jest kontekst. Kolory nie występują w jakiejś abstrakcyjnej, pustej przestrzeni. Zawsze są obok inne kolory. Dwa, pięć, kilkanaście. A to może diametralnie wpływać na ich odbioru. Kolor żółty na białym tle wygląda zupełnie inaczej, niż dokładnie ten sam kolor na czarnym tle. To samo dotyczy proporcji kolorów. Mała ilość żóltego na białym tle działa na odbiorcę zupełnie inaczej niż duża ilość tego samego koloru na czarnym tle.
Zawsze trzeba brać pod uwagę ten aspekt. Pod żadnym pozorem nie wolno myśleć o kolorach w oderwaniu od otoczenia, w którym kolory będą występowały.

Podstawowe znaczenia kolorów

CZERWONY
Pobudza, dynamizuje, rozgrzewa, podnosi ciśnienie
Pozytywnie:
miłość, namiętność, pasja, wyróżnianie się, kreatywność, ogień, ekscytacja, działanie, decyzyjność, krew, witalność
Negatywnie:
zagrożenie, przemoc, wojna, piekło, żądza, władza, złość, agresja, piekło, egoizm, niebezpieczeństwo
Charakter:
ambitny, ekstrawagancki, hojny, skłonny do rywalizacji

••• ••• •••

ŻÓŁTY
Rozwesela, pobudza (w łagodny sposób, zwłaszcza apetyt), bawi, w dużej ilości przytłacza
Pozytywnie:
optymizm, zabawa, słońce, światło, życie, boska władza, chęć do życia, wiedza, ostrzeżenie
Negatywnie:
oszustwo, zazdrość, zawiść, ostrzeżenie, szaleństwo, niewierność, zaburzona komunikacja
Charakter:
stymulujący, pewny siebie, odważny, otwarty, bezkompromisowy

••• ••• •••

ZIELONY
Uspokaja, łagodzi, harmonizuje, wycisza, czasem wywołuje dyskomfort
Pozytywnie:
natura, ekologia, nadzieja, triumf życia nad śmiercią, płodność, transformacja, rozwój wewnętrzny, bezpieczeństwo, witalność, szczęście, komfort, regeneracja
Negatywnie:
niedojrzałość, nadmiar, finansowa zachłanność, trucizna, złe moce
Charakter:
bezkonfliktowy, przyjacielski, spokojny

••• ••• •••

NIEBIESKI
Uspokaja, wychładza, oddala, stymuluje myślenie
Pozytywnie:
myślenie, zaufanie, inteligencja, lojalność, artyzm, perfekcjonizm, rozum, przyjaźń, zaufanie, woda, niebo, świeżość, prawda
Negatywnie:
zaciemnienie, kontrola, brak silnych uczuć, obniżona aktywność ciała, tłumi apetyt
Charakter:
analityczny, spostrzegawczy, twórczy, praktyczny, usypiający

••• ••• •••

FIOLETOWY
Uspokaja (podwyższone emocje) i pobudza (obniżone), odstresowuje
Pozytywnie:
zaufanie, władza, królewskość, mistyczność, religijność, magia, tajemnica , prestiż, dobra luksusowe
Negatywnie:
żałoba, bezsenność, pokora, melancholia
Charakter:
władczy, pewny siebie, wrażliwy

••• ••• •••

• RÓŻOWY • 
Rozwesela, wzrusza, odrealnia
Pozytywnie:
kobiecość, dziecinność, romantyczna miłość, optymizm, empatia, wrażliwość, życzliwość, marzycielskość, ufność, pogoda ducha
Negatywnie:
tandetność, infantylność, przesada, cukierkowość, hura-optymizm, humorzastość
Charakter:
pewny siebie, romatyczny, zabawowy, beztroski

••• ••• •••

• POMARAŃCZOWY • 
Motywuje, aktywizuje, pobudza apetyt
Pozytywnie:
spontaniczność, zdecydowanie, siła, przedsiębiorczość, siła woli, konsekwencja, zdrowie, świeżość, młodość, aktywność fizyczna
Negatywnie:
porywczość, lekkomyślność, nadmierne pobudzenie, zły gust, ostrzeżenie
Charakter:
wulkan energii, porządkujący (czasem pedantyczny), kreatywny, bezpośredni, pogodny

••• ••• •••

• BRĄZOWY • 
Wycisza, stabilizuje, ogranicza, dodaje powagi
Pozytywnie:
dobrobyt, natura, ziemia, szacunek, pewność, komfort, bezpieczeństwo, ekologia, elegancja, tradycja, elitarność, niezawodność
Negatywnie:
ograniczenie, blokady, przeszkody, nuda, bezruch, brak poczucia humoru, nieelstyczność, bierność
Charakter:
spokojny, pracowity, praktyczny, rodzinny, uczciwy, porządkujący, drobiazgowy, cierpliwy

••• ••• •••

• BIAŁY •
Wycisza, uspokaja, rozjaśnia, dystansuje, uwalnia, rozpoczyna 
Pozytywnie:
niewinność, czystość, indywidualizm, jedność, świętość, transformacja duchowa, higiena, wiedza, pokój, młodość, prostota, możliwości, światło, dobro, prawdomówność, przestrzeń
Negatywnie:
egocentryzm, samotność, wychłodzenie, kapitulacja
Charakter:
szlachetny, beztroski, swobodny, wszechstronny, niezależny

••• ••• •••

• CZARNY •
Skłania do refleksji, dystansuje, przygnębia, dyscyplinuje
Pozytywnie:
noc, elegancja, klasa, luksus, wyobraźnia, niezależność, władza, tradycja, wyrafinowanie, tajenica, powaga, szacunek, artyzm, głębia
Negatywnie:
ciemność, żałoba, strata, formalność, tęsknota, pustka, nieudane związki, odcięcie od świata, wyniosłość, wina, depresja, lęk, śmierć
Charakter:
zdyscyplinowany, silny, miezależny, autorytarny, władczy

Przygotowując jakikolwiek projekt graficzny należy pamiętać o powyższych znaczeniach kolorów. Jednak równie ważnym aspektem są kody kulturowe, z którymi wszyscy stykamy się od dzieciństwa. Często wydają się nam one wręcz oczywiste. Wystarczy pomyśleć przez chwilę na przykład o ubrankach dla dzieci, które najczęściej występują w kolorach pastelowych, niebieskie dla chłopców, różowe dla dziewczynek. A przecież nie zawsze tak było. W średnioweiczu chłopców ubierano zawsze na czerwono, a dziewczynki na biało :) Jeszcze nie tak dawno fioletowy kolor przeznaczano głównie dla dzieci. Firma Play przetarła szlaki wybierając go na kolor swojej identyfikacji wizualnej i obecnie dużo firm bez obaw sięga po nietypowe kolory chcąc się wyróżnić. 

Dzięki nietypowym rozwiązaniom każdą firmę widać pośród innych z tej samej branży. Trzeba być jednak świadomym, że taka strategia wiąże się z pewnymi kosztami. Musimy bowiem stworzyć jednoznaczne skojarzenia z marką, w określonej branży idąc pod prąd naturalnych skojarzeń, już istniejących w naszym kręgu kulturowym. Używanie jednoznacznych, znanych już konotacji pozwala „popłynąć z prądem”. Ale i tutaj jest pewna cena do zapłacenia. Jest nią mniejsza wyróżnialność w wybranym obszarze. 

Nie ma jednoznacznej odpowiedzi, która droga jest lepsza. Każda ma swoje wady i zalety. Ważne, żeby być ich świadomym. Podobnie jak bycie świadomym kodów kulturowych, które filtrują nasze podstawowe reakcje na kolory. W moim odczuciu są one nawet ważniejsze, albo przynajmniej równie ważne, jak nasze naturalne reakcje. Występują wszędzie na świecie (choć oczywiście znacząco się różnią). Właściwe ich odczytanie i użycie zapewnia skuteczność zaprojektowanych przez nas materiałów marketingowych lub reklamowych. 

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *